Who is Gen-z Leader Miraj Dhungana?

 “२०२५… नेपाल। जब सडकहरूमा युवाहरूको आवाज गुन्जियो - भ्रष्टाचार, बेरोजगारी र अन्यायविरुद्ध । त्यो आवाजमा एउटा नाम गुञ्जियो -

मिराज ढुंगाना।

कसैले उनलाई कार्यकर्ता भने, कसैले अराजकतावादी। तर उनी भने - हामीले देश जलाउने होइन, बचाउने हो। मकवानपुरमा २००१ मा जन्मेका मिराज ढुंगाना अहिले भक्तपुर जिल्लामा बसोबास गरीरहेका छन । मिराज के. ढुंगाना, नेपालको नयाँ पुस्ता - Generation Z - का प्रतिनिधि हुन्।

MBA Graduate from KFA Business School, पूर्व विद्यार्थी Softwarica College of IT & E-commerce, मिराजले व्यावसायिक रूपमा ब्रान्डिङ, डिजाइन र मार्केटिङ क्षेत्रमा करिअर बनाएका छन्।

उनी अहिले विभिन्न संस्थामा क्रिएटिभ लीडरको रूपमा कार्यरत छन् -

- Creative Director at DalayDai (since 2021)

- Creative Associate at LE LORD (since 2022)

- Creative Designer at Golden Ratio Pvt. Ltd. (since 2022)

उनी विज्ञापन, डिजाइन र सोचको आफनै संसारमा रमाइरहेका थिए - तर देशको वास्तविकता देख्दा उनी मौन बस्न सकेनन्। २०२५ को सेप्टेम्बर। नेपालका युवाहरू TikTok, Instagram र सडकमा एकैसाथ बोले।  हामी भ्रष्टाचार सहन्नौं। हामी जवाफदेहिता चाहन्छौं। त्यो आन्दोलन नेतृत्वविहीन थियो - तर मिराज ढुंगाना त्यो भीडको साझा स्वर बने। म प्रमुख होइन,’ उनले भने, यो नेतृत्वहीन आन्दोलन हो। म त केवल साझा आधार खोज्दै छु। शान्त आन्दोलन अचानक विस्फोटमा बदलियो। सरकारी सम्पत्ति जल्यो, संसद भवनमा आगलागी भयो, र दर्जनौंले ज्यान गुमाए। देश संकटमा डुब्यो। प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले राजीनामा दिए। तर मिराज ढुंगानाले स्पष्ट गरे - हामीले दंगा चाहेका होइनौं। हामीले परिवर्तन चाहेका थियौं। उनले थपे - साधारण विद्यार्थीहरूले सिंहदरबार जलाउन सक्दैनन्। त्यो योजनाबद्ध हातहरूको काम हो। विद्रोहपछि, मिराज ढुंगानाले जीवनकै कठिन क्षणहरू भोगे। अनलाइन अफवाहहरू, ‘कसैको कठपुतली’ भन्ने आरोप, र अज्ञात स्रोतहरूबाट आएका धम्कीहरू।

‘मेरा आमाबाबुले मेरो ज्यानको लागि डराए,’ उनले अन्तर्वार्तामा भने। केहीले मेरो आवाज नक्कल गर्न एआई प्रयोग गरे। तर उनले आफ्नो प्रतिज्ञा दोहोर्याए - म स्वतन्त्र छु। म कुनै पार्टीको आदेशमा होइन, नैतिक जिम्मेवारीमा काम गर्छु। राजधानीमा आयोजित पत्रकार सम्मेलनमा मिराजले आफ्नो अडान स्पष्ट गरे। हामी दल खोल्दैछौं, तर निर्वाचनका लागि होइन।

उनका अनुसार आन्दोलनका दुई ‘Bottom Lines’ थिए - 

- प्रत्यक्ष निर्वाचित कार्यकारी प्रणाली

- विदेशमा रहेका नेपालीलाई मतदान अधिकार

हामी यी दुई माग पूरा नभएसम्म कुनै चुनावमा भाग लिँदैनौं, उनी दृढ स्वरतामा भन्छन्। हुलमुल भएर देश विकास हुँदैन। कुनै पनि आन्दोलनलाई आधिकारिकता दिन - कि त NGO खोल्नुपर्छ, कि त राजनीतिक दल। नेपालले दस वर्षमा दस सरकार देख्यो, मिराज भन्छन्। अस्थिरताले जवाफदेहिता मारेको छ। उनको दृष्टिकोण - यदि कार्यकारी प्रत्यक्ष जनताबाट निर्वाचित हुन्छ भने, त्यो पाँच वर्षको जिम्मेवारी जनतासँग बाँधिन्छ। जुन व्यक्ति शासन गर्छ, उनी पाँच वर्षमा केहि न केहि गर्न बाध्य हुन्छ। मिराजको यो विचार केवल सुधार होइन, संविधानको आत्मामा नयाँ प्रस्ताव हो।

सिंहदरबारमा लागेको आगोले देशलाई पोल्यो, तर त्यो आगोले अर्को शक्ति जन्मायो - सचेत पुस्ताको। मिराज ढुंगानाले भनेका छन् - हामी हाम्रो देशलाई फेरि जल्न दिने छैनौं। आज उनी केवल एक कार्यकर्ता होइनन्, एक Creative Mind, एक Strategic Thinker, र एक पुस्ताको प्रतीक हुन् - जसले कल्पना गर्छ, सपना देख्छ, र आवाज उठाउँछ। उनको हरेक शब्दले एउटा सन्देश दिन्छ - नेपाल अझै जल्न बाँकी छैन, तर जाग्ने बेला आएको छ।